Кога Македонецот планира одмор, најчесто првото прашање не е „каде во Македонија?“, туку „каде надвор?“. Домашните дестинации доаѓаат подоцна, како резерва, како кратка викенд опција или како компромис кога нема време или буџет за странство.
Но, тука се крие еден интересен парадокс.
Иако домашните туристи се помалку бројни, тие прават повеќе од половина од вкупните ноќевања во земјава. Тоа значи дека не само што постојат, туку се и најлојалните гости што ги имаме. Престојуваат подолго, се враќаат повторно и трошат континуирано. Па зошто тогаш не се и најважниот фокус на нашата туристичка стратегија?
Проблемот не е во понудата – туку во тоа како ја доживуваме
Македонија има сè што е потребно за силен домашен туризам: планини, езера, вински региони, манастири, автентични села, богата гастрономија. И покрај тоа, домашното патување кај нас често изгледа како импровизација.
Не затоа што нема што да се види – туку затоа што нема јасно спакувано искуство.
За разлика од тоа, кога ќе се одлучиме за странство, ние не купуваме само дестинација. Купуваме чувство на сигурност: знаеме што нè чека, колку ќе чини и какво искуство ќе добиеме.
Токму тука Македонија губи.
Што прават другите поинаку?
Во Шпанија, огромното мнозинство од патувањата на локалното население се случуваат внатре во земјата. Не затоа што Шпанците не сакаат да патуваат надвор, туку затоа што имаат доволно причини да останат.
Секој регион таму е приказна сам за себе. Секој викенд може да биде ново искуство.
Словенија е поинаков пример, но поуката е иста. Словенците патуваат многу и во странство, но домашниот туризам им останува силен. Зошто? Затоа што е организиран, достапен и конзистентен.
Нивниот домашен турист не избира меѓу „дома“ и „надвор“. Тој избира меѓу добри опции.
Кај нас, домашниот туризам е „план Б“
Во Македонија, одлуката често изгледа вака:
- ако има буџет → странство
- ако нема → Македонија
Ова не е прашање на патриотизам. Ова е прашање на доверба.
Кога луѓето веруваат дека за истите пари ќе добијат подобро искуство надвор, тие ќе заминат. И тоа е рационална одлука.
Што треба да се промени?
Ако сакаме Македонецот да ја избира Македонија, не како компромис туку како желба, треба да направиме неколку суштински промени.
Прво, мора да престанеме да продаваме локации и да почнеме да продаваме искуства. Не е доволно да кажеме „оди во Маврово“, туку треба да понудиме викенд што има смисла, содржина и вредност.
Второ, регионите мора да добијат јасен идентитет. Како во Шпанија, каде секое место има своја приказна, и кај нас секој регион треба да има причина зошто да се посети.
Трето, мора да се врати довербата. А довербата доаѓа од конзистентност, ист квалитет на услуга, јасни цени и чувство дека вреди за парите.
И најважно, домашниот турист мора да се третира како основен клиент, не како спореден.
Ако ние не ја избираме Македонија, зошто би ја избрал некој друг?
Ова е можеби најнепријатното, но и најважното прашање. Домашниот турист е првиот тест за квалитетот на една дестинација. Ако ние самите не се враќаме, тоа значи дека нешто недостасува.
Странските туристи носат раст и видливост. Но домашните носат стабилност. Тие се тука и во сезона и надвор од неа. И токму затоа, силен туризам не се гради со кампањи насочени само кон странци. Се гради со доверба – прво дома.
Македонија не треба да ги убедува своите граѓани да патуваат дома. Треба да им даде причина. Кога таа причина ќе стане доволно силна, домашниот турист нема да биде план Б. Ќе биде прв избор.
Колумнист Влатко Сулев
ПОПУЛАРНО НА ИНТЕРНЕТ...