Отворањето бизнис под познато име може да изгледа помалку ризично од започнување целосно нов деловен концепт. Франшизата често вклучува право на користење бренд, деловен модел, обука и определена поддршка. Но купувањето франшиза не е гаранција дека новата продавница, ресторан или услужен објект ќе работи со добивка.
Првата проверка е структурата на трошоците. Покрај почетниот франшизен надомест, може да постојат редовни плаќања, придонеси за маркетинг, обврски за купување стока од одредени добавувачи и други договорни расходи.
Практичен пример: Претприемач плаќа почетен надомест од 15.000 евра, а дополнително вложува 40.000 евра во уредување и опрема. Почетната инвестиција изнесува 55.000 евра. Ако франшизата бара и месечен надомест од пет проценти од продажбата, тоа треба да се пресмета како дополнителен расход, а не како дел од добивката.
Втората препорака е внимателно да се провери пазарот. Бренд што е успешен во голем европски град не мора да има иста побарувачка во помал македонски град. Куповната моќ, конкуренцијата и навиките на потрошувачите можат значително да влијаат врз резултатите.
Третото правило е да се разгледа територијалната заштита. Договорот треба да покаже дали франшизерот може да дозволи отворање друг објект со ист бренд во близина. Ова е особено важно кога инвеститорот плаќа значителен износ за определена локација.
Четвртата проверка е обврската за набавка. Ако сите производи или суровини мора да се купуваат од конкретен добавувач, фирмата може да има ограничена можност да преговара за цените. Во такви случаи потребно е да се процени стабилноста на снабдувањето.
Петтата препорака е да се разговара со постојни франшизери, кога тоа е возможно. Важно е да се добие реална претстава за оперативните трошоци, поддршката, сезонските разлики и потребното време за воспоставување стабилен бизнис.
Шестото правило е внимателно да се проверат условите за престанување на договорот. Треба да се знае што се случува со опремата, залихите, рекламните материјали и правото на користење на името ако соработката заврши.
Седмата препорака е да се разгледаат ограничувањата за самостојно деловно одлучување. Франшизата може да бара почитување на определени стандарди за изглед, понуда и организација. Тоа може да помогне во одржувањето на квалитетот, но да ја намали флексибилноста на локалниот претприемач.
Осмото правило е деловниот план да вклучи и негативно сценарио. Ако продажбата биде 25 проценти пониска од очекуваната, треба да се провери дали компанијата ќе може да ги плаќа закупнината, платите и франшизните надоместоци.
Заклучок: Познатото име може да помогне во привлекувањето клиенти, но профитабилноста зависи од реалниот пазар, договорот и финансиското управување. Франшизата треба да се оценува како инвестиција, а не како сигурна заработка.
