Со години работел, секој месец од неговата плата се издвојувале придонеси за пензиско осигурување, а дел од средствата се акумулирале на индивидуална сметка во приватен пензиски фонд. Планирал уште неколку години да работи, а потоа да се пензионира и да ја користи заштедата што се создавала во текот на неговиот работен век. Но, животот тргнал во друга насока. Починал пред да ги исполни условите за старосна пензија. Зад него останале сопруга, деца или други блиски роднини, а со нив и едно важно финансиско прашање: што се случува со парите што со години се собирале на неговата пензиска сметка?
Дали тие средства автоматски им се исплаќаат на наследниците? Дали ги задржува пензискиот фонд? Може ли сопругата да ја добие целата заштеда, а истовремено да прима семејна пензија? Што ако починатиот немал сопруга и малолетни деца, но има полнолетни наследници? И дали истите правила важат за вториот и третиот пензиски столб?
Овие прашања се особено важни затоа што многу граѓани не знаат во кој пензиски фонд членуваат, колку средства се акумулирани на нивната индивидуална сметка и кои права ги има нивното семејство во случај на смрт.
Дополнителна забуна создава изразот „приватен пензиски фонд“. Во секојдневниот говор тој често се користи и за задолжителниот втор и за доброволниот трет пензиски столб. Но, кога станува збор за наследување, разликата меѓу овие два система може да биде пресудна.
Најважното правило е следново: парите од вториот пензиски столб не исчезнуваат кога членот ќе почине, но не се исплаќаат автоматски на наследниците во секоја ситуација. Ако постојат членови на семејството што имаат право на семејна пензија, се применува посебен законски режим. Ако нема такви лица, акумулираните средства стануваат дел од оставината и можат да се наследат.
Кај доброволниот трет пензиски столб правилото е поинакво: во случај на смрт на членот, средствата од неговата сметка стануваат дел од оставинската маса и се наследуваат согласно законот.
За семејствата, познавањето на оваа разлика може да значи избегнување на долги административни постапки, погрешни очекувања и пропуштени права.
ЦЕЛ ЖИВОТ ПЛАЌАЛ ПРИДОНЕСИ – Но кои пари навистина можат да се наследат?
За да се разбере што се случува по смртта на осигуреникот, најнапред треба да се разликуваат првиот, вториот и третиот пензиски столб.
Првиот столб се заснова на генерациска солидарност. Придонесите во овој систем се користат за финансирање на законските пензиски обврски, а правата се остваруваат преку Фондот на пензиското и инвалидското осигурување.
Ова не е лична банкарска сметка во која секој работник има акумулиран износ што неговите наследници можат да го подигнат.
Ако осигуреникот почине, членовите на неговото семејство можат да стекнат право на семејна пензија, но само кога се исполнети законските услови.
Вториот столб функционира поинаку. Дел од придонесот на осигуреникот се префрла на индивидуална сметка во задолжителен пензиски фонд. Средствата се инвестираат, нивната вредност се менува во согласност со инвестиционите резултати, а правото на нивно користење е уредено со посебен закон.
Третиот столб претставува доброволно капитално финансирано пензиско осигурување. Средствата можат да се уплаќаат лично, преку друго лице или преку професионална пензиска шема организирана од работодавач.
Токму кај вториот и третиот столб постојат индивидуално евидентирани средства чие наследување е уредено со посебни правила.
Затоа, кога некој ќе каже дека починатиот „цел живот плаќал за пензија“, тоа не значи дека сите платени придонеси можат да се соберат и да им се исплатат на наследниците.
Потребно е да се утврди во кој систем бил осигурен, дали имал индивидуална сметка и кои законски права се активираат по неговата смрт.
ИМАЛ 500.000 ДЕНАРИ ВО ВТОРИОТ СТОЛБ – Дали сопругата може веднаш да ги подигне?
Да замислиме хипотетички пример.
Маж на 52-годишна возраст починал ненадејно. Бил вработен повеќе години и имал 500.000 денари акумулирани на индивидуалната сметка во задолжителен пензиски фонд.
Зад него останале сопруга и две деца што сè уште се школуваат.
Семејството дознава за постоењето на средствата и очекува дека може да ја покрене оставинската постапка и да побара исплата на целата сума.
Но, кај вториот пензиски столб тоа не мора да биде законскиот исход.
Според член 66 од Законот за задолжително капитално финансирано пензиско осигурување, кога починатиот член има членови на семејството што имаат право на семејна пензија, средствата од неговата индивидуална сметка по правило се пренесуваат во Фондот на ПИОМ.
Потоа Фондот ја исплаќа семејната пензија согласно законските услови.
Тоа значи дека постоењето 500.000 денари на индивидуална сметка не создава автоматско право сопругата и децата веднаш да ја поделат таа сума како обично наследство.
Причината е што законодавството го поврзува вториот столб со системот на семејна пензиска заштита.
Со други зборови, акумулираните средства можат да бидат искористени за обезбедување семејна пензија, наместо да бидат исплатени во готовина.
Но, и тука постојат законски исклучоци и можности за избор, поради што секое семејство треба да ја провери конкретната пресметка пред да донесе одлука.
СЕМЕЈНА ПЕНЗИЈА И НАСЛЕДСТВО НЕ СЕ ИСТО – Зошто оваа разлика е пресудна?
Семејната пензија е право од системот на пензиското и инвалидското осигурување. Нејзината цел е да обезбеди приход за определени членови на семејството по смртта на осигуреникот или пензионерот.
Наследството, пак, подразбира преминување на определен имот на наследниците согласно Законот за наследување.
Тоа се две различни правни основи.
Едно лице може да биде законски наследник на починатиот, но да не ги исполнува условите за семејна пензија.
На пример, полнолетно дете што има триесет и пет години, работи и живее самостојно може да биде наследник на својот родител, но само врз основа на тоа сродство не стекнува автоматско право на семејна пензија.
Од друга страна, малолетно дете или дете што се школува може, под законски утврдените услови, да има право на семејна пензија.
Токму затоа присуството или отсуството на лица со право на семејна пензија може да ја промени постапката за средствата во вториот столб.
Правото на семејна пензија се утврдува од Фондот на ПИОМ, согласно Законот за пензиското и инвалидското осигурување.
Наследниците не треба сами да заклучуваат дека никој нема право на семејна пензија само затоа што починатиот немал малолетни деца или затоа што неговата сопруга е веќе вработена.
Потребно е да се разгледаат сите законски услови, вклучително и возраста, школувањето, работната способност, осигурителниот стаж и другите релевантни околности.
КОГА СОПРУГАТА ИЛИ СОПРУГОТ МОЖЕ ДА ДОБИВА СЕМЕЈНА ПЕНЗИЈА?
Правото на семејна пензија не им припаѓа автоматски на сите сопружници само затоа што нивниот брачен другар починал.
Законот предвидува општи услови што се однесуваат на починатиот осигуреник и посебни услови што треба да ги исполнуваат членовите на семејството.
Според официјалните објаснувања на Министерството за социјална политика, еден од општите услови е починатиот осигуреник да имал најмалку пет години стаж на осигурување или десет години пензиски стаж, освен кога правото произлегува од други законски основи.
Ако смртта настапила како последица на повреда при работа или професионална болест, законот предвидува посебен режим во кој правото на семејна пензија може да се оствари без оглед на должината на пензискиот стаж на починатиот.
Кај вдовецот или вдовицата, законските услови можат да се однесуваат на навршените години живот, неспособноста за работа или вршењето родителски должности кон децата што имаат право на семејна пензија.
Како општо правило во официјалните објаснувања се наведува возраст од 50 години, но постојат и посебни случаи во кои правото може да се стекне подоцна или врз друг законски основ.
Затоа не е правилно да се тврди дека секоја сопруга автоматски ги наследува средствата од вториот столб ако е помлада од 50 години.
Можеби постојат деца што имаат право на семејна пензија, можеби постои посебен основ или законска можност за подоцнежно остварување на правото.
Секој случај треба да се провери пред Фондот на ПИОМ.
ДЕТЕТО Е СТУДЕНТ, А РОДИТЕЛОТ ПОЧИНАЛ – До кога може да прима семејна пензија?
Децата имаат посебно значење во системот на семејните пензии.
Според правилата за пензиско и инвалидско осигурување, дете може да има право на семејна пензија до наполнети 15 години, а ако се школува, под законските услови до наполнети 26 години.
Постојат и посебни одредби за деца кај кои е утврдена неспособност за самостоен живот и работа, како и за определени ситуации на прекин на школувањето поради болест.
Да замислиме семејство во кое починатиот татко оставил 22-годишна ќерка што редовно студира и 28-годишен син што веќе работи.
Нивната наследноправна положба може да биде слична како деца на починатиот, но нивната положба во однос на семејната пензија не мора да биде иста.
Ќерката што студира можеби ќе ги исполнува условите за семејна пензија, додека постариот вработен син не стекнува такво право само затоа што е син на починатиот.
Затоа семејството мора одделно да ги разгледа правото на семејна пензија и правото на наследување.
Исто така, кога правото на семејна пензија е поврзано со школувањето, треба да се доставува потребната документација и навремено да се пријавуваат промени во статусот.
НЕМА СОПРУГА СО ПРАВО НА ПЕНЗИЈА, НИТУ ДЕЦА ШТО ГИ ИСПОЛНУВААТ УСЛОВИТЕ – Кој ги добива средствата?
Ова е ситуацијата во која наследувањето на вториот столб има најдиректно значење.
Член 66 став 3 од Законот за задолжително капитално финансирано пензиско осигурување предвидува дека кога починатиот член нема членови на семејството со право на семејна пензија, средствата од неговата индивидуална сметка стануваат дел од оставинската маса.
Со тие средства се постапува согласно Законот за наследување.
Да земеме пример со лице што починало на 48-годишна возраст, немало сопруга, немало деца, а неговите родители се живи.
Ако не постојат лица што ги исполнуваат законските услови за семејна пензија, акумулираните средства можат да бидат предмет на оставинската постапка.
Кои лица ќе ги наследат и во какви делови зависи од правилата за наследување, постоењето законски или тестаментални наследници и останатите релевантни околности.
Важно е и следново: тоа што едно лице има полнолетни деца не значи автоматски дека средствата не можат да се наследат. Напротив, ако нема лица со право на семејна пензија, наследувањето се спроведува според наследноправните правила.
Не треба, меѓутоа, наследниците сами да го оценуваат постоењето такви корисници. Тоа прашање се проверува во пропишаната постапка преку надлежните институции.
ПАРИТЕ НЕ СЕ БРИШАТ КОГА ЧЛЕНОТ ЌЕ ПОЧИНЕ – Што се случува со сметката додека трае оставинската постапка?
Една од честите грижи е дека пензискиот фонд ги презема парите веднаш по смртта на членот или дека сметката едноставно се затвора и заштедата исчезнува.
Законот не предвидува таков автоматски исход.
Кога нема членови на семејството со право на семејна пензија и средствата се наследуваат, индивидуалната сметка останува отворена до спроведување на соодветната постапка.
Според член 66, средствата и понатаму се претворени во сметководствени единици и се инвестираат на ист начин како и другите средства во задолжителниот пензиски фонд.
Ова има практична последица: вредноста на средствата не мора да биде идентична на денот на смртта и на денот кога ќе се утврди износот за исплата.
Пензиските фондови инвестираат средства, а вредноста на сметководствените единици може да се менува.
Затоа не треба однапред да се ветува дека наследниците ќе добијат точно ист износ што бил наведен во последниот годишен извештај на починатиот.
Според правилникот на МАПАС, износот за исплата се утврдува врз основа на вредноста на сметководствената единица на релевантниот датум во постапката.
По извршениот пренос на средствата на наследниците, индивидуалната сметка на починатиот член се затвора.
ОСТАВИНСКАТА ПОСТАПКА НЕ Е ДОВОЛНА САМА ПО СЕБЕ – Кои чекори треба да ги преземат наследниците?
Кога е исполнет законскиот услов средствата од вториот столб да се наследуваат, постои конкретна постапка.
Прво, потребно е во оставинската постапка да се утврдат наследниците и нивните права во однос на средствата на индивидуалната сметка.
Постапката се спроведува преку надлежен орган, во практиката најчесто преку нотар како повереник на судот.
Потоа наследникот го контактира пензиското друштво во кое починатиот бил член.
Според правилникот на МАПАС за пренос на средства, за исплатата се доставуваат барање, податоци за трансакциската сметка на наследникот, решение од надлежен орган со кое е прогласен за наследник и документ за лична идентификација.
Ако постојат повеќе наследници, правото на секој од нив се определува според соодветното решение.
Пензиското друштво потоа ја известува МАПАС за поднесеното барање и доставеното решение.
МАПАС преку Фондот на ПИОМ проверува дали починатиот има членови на семејството со право на семејна пензија.
Доколку се потврди дека нема такви лица, агенцијата го известува пензиското друштво дека може да се изврши исплата.
Според правилникот, по добивањето на соодветното известување, пензиското друштво доставува налог до чуварот на имот, а средствата се пренесуваат на трансакциската сметка на наследникот.
Ова значи дека правосилното наследно решение е важен дел од постапката, но кај вториот столб се применува и проверка на евентуалните права на семејна пензија.
НЕ ЗНАЕТЕ ВО КОЈ ПЕНЗИСКИ ФОНД БИЛ ПОЧИНАТИОТ – Како да ја откриете индивидуалната сметка?
Некои семејства имаат зачувани годишни извештаи, познати како зелени пликови, од кои може да се утврди во кој пензиски фонд членувал починатиот.
Но, други немаат никаква документација.
Во таква ситуација, првиот чекор е да се провери дали починатиот воопшто бил член на вториот столб.
Не секој што работел и плаќал пензиски придонеси автоматски имал индивидуална сметка во задолжителен пензиски фонд.
Членството зависи од времето на првото пристапување во задолжителното пензиско осигурување, возраста и другите законски правила.
МАПАС има официјална електронска услуга за проверка на членството во задолжителен пензиски фонд.
Но, кога станува збор за починато лице, наследниците треба да ги користат законските начини на добивање информации и да се обратат до МАПАС или до пензиските друштва со документи што го потврдуваат нивниот правен интерес.
Не треба да се претпоставува дека самото поседување на матичниот број на починатиот овластува неограничен пристап до неговите лични и финансиски податоци.
Ако семејството располага со стар зелен плик, договор за членство или друга пензиска документација, тие документи можат значително да ја олеснат проверката.
СОПРУГАТА ИМА ПРАВО НА СЕМЕЈНА ПЕНЗИЈА – Дали може да избере исплата од вториот столб?
Законот предвидува посебна можност за избор во определени случаи.
Според член 90 од Законот за задолжително капитално финансирано пензиско осигурување, ако пресметаната пензија што може да се обезбеди преку вториот столб е еднаква или повисока од износот потребен за исплата на семејната пензија според законските услови, корисникот може да избере соодветен вид исплата од вториот столб наместо семејната пензија од првиот столб.
Ова не треба да се меша со безусловно право на еднократна исплата на целата акумулирана заштеда.
Станува збор за законски уредена споредба на пензиските можности.
Потребно е да се утврдат висината на семејната пензија, акумулираните средства и законски достапните начини на исплата.
Да замислиме дека починатиот имал значителна индивидуална пензиска заштеда, а семејството има право на семејна пензија.
Не би било правилно автоматски да се заклучи дека во секоја ситуација е најповолно средствата да се пренесат во ПИОМ без разгледување на законски предвидените можности за избор.
Но, исто толку погрешно би било да се ветува дека секое семејство може едноставно да ја земе целата заштеда во готовина и истовремено да продолжи да прима непроменета семејна пензија.
Затоа, пред изборот, семејството треба да побара конкретна пресметка и писмено објаснување од надлежните институции.
А ШТО АКО ПОЧИНАТИОТ ИМАЛ И ТРЕТ ПЕНЗИСКИ СТОЛБ?
Ова е особено важна разлика.
Третиот столб е доброволно капитално финансирано пензиско осигурување. Неговата цел е дополнително обезбедување средства за староста, покрај задолжителниот систем.
Во третиот столб лицето може само да уплаќа пари на доброволна индивидуална сметка.
Исто така, може да биде вклучено во професионална пензиска шема организирана од работодавач, преку која се уплаќаат придонеси на негова професионална сметка.
Според член 145 од Законот за доброволно капитално финансирано пензиско осигурување, во случај на смрт на член на доброволен пензиски фонд, средствата од неговата сметка стануваат дел од оставинската маса.
Со нив се постапува согласно Законот за наследување.
Ова е различно од основниот режим на вториот столб во случај кога постојат корисници со право на семејна пензија.
Да земеме пример со лице што било член на задолжителен пензиски фонд, но дополнително самостојно уплаќало 2.000 денари месечно во доброволен пензиски фонд.
Ако тоа лице почине пред да започне да ги користи средствата, потребно е одделно да се провери состојбата на двете сметки.
Кај вториот столб ќе биде важно дали постојат корисници со право на семејна пензија.
Кај третиот столб средствата се вклучуваат во оставинската постапка според правилата за наследување.
Затоа наследниците не треба да претпоставуваат дека постои само една пензиска сметка или дека двата столба се решаваат во иста постапка.
РАБОТОДАВАЧОТ МУ УПЛАЌАЛ ДОПОЛНИТЕЛНА ПЕНЗИСКА ЗАШТЕДА – Дали тие пари ги добива семејството?
Некои компании организираат професионални пензиски шеми како дополнителна поволност за своите вработени.
Во такви случаи, работодавачот уплаќа придонеси во доброволен пензиски фонд на професионална сметка на вработениот.
За семејството ова може да биде значајно затоа што починатиот можеби немал самостоен договор за доброволно пензиско штедење, но бил член на професионална пензиска шема преку компанијата.
МАПАС објаснува дека и во овој облик на членство лицето е сопственик на професионалната сметка.
Затоа, ако работникот почине, потребно е да се провери дали имал акумулирани средства во таква шема и каква е постапката за нивно наследување.
Особено е важно наследниците да не ги мешаат доброволните пензиски придонеси што ги уплаќал работодавачот со обично животно осигурување или со евентуален надоместок од компанијата поради смрт на вработениот.
Овие права можат да имаат различни извори и различни услови за исплата.
Едно семејство може да има право на определен наследен износ од третиот столб, а одделно да треба да провери дали постои животна полиса, колективно осигурување од незгода или друго договорно право.
ПОЧИНАЛ ОТКАКО ВЕЌЕ ЗАПОЧНАЛ ДА ПРИМА ПЕНЗИЈА – Дали останатите средства се наследуваат?
Насловната ситуација се однесува на лице што починало пред пензионирањето, но корисно е да се знае дека поинакви прашања се појавуваат кога исплатата од вториот или третиот столб веќе започнала.
Законот за исплата на пензии и пензиски надоместоци предвидува различни механизми за користење на капитално финансираните средства.
Кај програмираните повлекувања средствата се исплаќаат периодично од индивидуалната сметка.
Според законските правила, кога корисник на пензија со програмирани повлекувања ќе почине, преостанатите средства на неговата индивидуална сметка можат да бидат исплатени како наследство.
Но, ако средствата се претворени во пензиски ануитет, правата по смртта зависат од конкретниот вид ануитет и неговите услови.
Затоа не може да се тврди дека сите пензии од приватен фонд секогаш се наследуваат на идентичен начин.
Наследувањето пред пензионирањето, наследувањето на преостанати средства при програмирани повлекувања и правата што произлегуваат од ануитет се три различни ситуации.
За семејствата е важно да проверат каков производ или начин на исплата избрал членот, доколку веќе започнал да прима средства.
ПОЧИНАТИОТ ИМАЛ И ЖИВОТНО ОСИГУРУВАЊЕ – Зошто тоа не треба да се меша со пензискиот фонд?
Многу семејства имаат неколку различни финансиски договори што се поврзани со староста, смртта или осигурувањето.
Некое лице може истовремено да било член на вториот пензиски столб, да имало доброволна заштеда во третиот столб и да поседувало полиса за животно осигурување.
Иако сите овие производи можат да имаат значење по смртта, тие не се идентични.
Средствата од задолжителниот втор столб се користат според посебниот пензиски режим, вклучително и правилата за семејна пензија.
Средствата од третиот столб се наследуваат согласно правилата за доброволното пензиско осигурување и наследувањето.
Кај животното осигурување, пак, правата се определуваат според осигурителниот договор, назначениот корисник кога постои таков и применливите законски правила.
Затоа во оставинската и финансиската проверка по смртта не треба да се бара само една исплата од еден пензиски фонд.
Потребно е да се направи целосен преглед на можните финансиски права на починатиот и неговото семејство.
СЕМЕЈСТВОТО НЕ ЗНАЕ КОЛКУ ПАРИ ИМАЛ ПОЧИНАТИОТ – Дали може да побара точна состојба?
Да, постојат законски постапки преку кои наследниците и лицата со соодветен правен интерес можат да ги добијат потребните информации.
Но, тоа не значи дека кој било роднина има право без документи да побара увид во целата финансиска евиденција на починатото лице.
Пензиските друштва располагаат со лични и финансиски податоци и се должни да постапуваат во согласност со законските правила.
Затоа најдобро е лицето што сака да покрене оставинска постапка или да утврди дали постои пензиска сметка да поднесе соодветно барање, со приложување документи што ја потврдуваат смртта и неговиот правен интерес.
Ако постои стар зелен плик, од него може да се добие корисна информација за пензиското друштво и состојбата на сметката на датумот на извештајот.
Но, како што веќе беше наведено, конечниот износ за исплата не мора да биде ист со износот од претходниот годишен извештај.
Затоа е важно да се побара актуелна информација од пензиското друштво во рамките на законската постапка.
СЕДУМ ЧЕКОРИ ШТО НАСЛЕДНИЦИТЕ ТРЕБА ДА ГИ ПРОВЕРАТ
Прво, утврдете дали починатиот бил член на вториот пензиски столб и дали имал доброволна индивидуална или професионална сметка во третиот столб.
Второ, пронајдете ги пензиските документи, договорите за членство и годишните извештаи. Ако не знаете во кој фонд членувал, побарајте информации од МАПАС преку законски соодветна постапка.
Трето, проверете дали постојат членови на семејството што можат да имаат право на семејна пензија. Ова прашање е особено важно за вториот столб и се утврдува преку Фондот на ПИОМ.
Четврто, ако се исполнети условите за наследување на средствата, погрижете се тие да бидат соодветно опфатени во оставинската постапка.
Петто, побарајте од пензиското друштво точни информации за потребните документи, начинот на исплата и постапката со МАПАС и ПИОМ.
Шесто, ако постои можност за избор меѓу семејна пензија и исплата од вториот столб, побарајте писмена пресметка и објаснување за последиците на секоја законски достапна опција.
Седмо, одделно проверете дали починатиот имал животно осигурување, професионална пензиска шема или други финансиски права што можат да бидат релевантни за семејството.
Овие проверки можат значително да помогнат да не се пропушти право само затоа што семејството не знаело дека постои конкретна сметка или договор.
НАЈГОЛЕМАТА ЗАБЛУДА Е ДЕКА ДРЖАВАТА ИЛИ ФОНДОТ АВТОМАТСКИ ГИ ЗАДРЖУВА СИТЕ ПАРИ
Смртта на член на пензиски фонд не значи дека неговите акумулирани средства едноставно исчезнуваат.
Но, тоа не значи ниту дека наследниците автоматски можат да ја подигнат секоја уплатена сума од пензискиот систем.
Во првиот столб постои систем на законски пензиски права, а не индивидуално акумулиран депозит што се наследува како банкарска заштеда.
Во вториот столб постои индивидуална сметка, но кога има членови на семејството со право на семејна пензија, по правило средствата се насочуваат кон обезбедување на таа пензија. Во определени случаи законот дозволува посебен избор.
Ако нема лица со право на семејна пензија, средствата од вториот столб стануваат дел од оставината.
Во третиот столб, средствата што членот ги акумулирал на доброволната или професионалната сметка се наследуваат согласно законските правила.
Токму затоа е важно сите вработени уште додека се живи да знаат во кои пензиски фондови членуваат и каде се наоѓа документацијата за нивните права.
Не е неопходно секој член на семејството да има пристап до сите лични финансиски податоци, но корисно е најблиските да знаат дека постои одреден фонд, договор или доброволна пензиска сметка што треба да се провери доколку настане смрт.
Особено важно е семејствата да не носат финансиски одлуки само врз основа на усни објаснувања дека „парите од приватниот фонд не се наследуваат“ или дека „сите пари автоматски ги зема сопругата“.
И двете изјави можат да бидат погрешни зависно од конкретната законска положба.
Најважната порака е дека парите акумулирани во приватните пензиски фондови имаат законски утврдена судбина и по смртта на нивниот член. Но, наследувањето не е исто за вториот и третиот столб, ниту е исто кога постои право на семејна пензија и кога такво право не постои.
Затоа по смртта на осигуреникот треба да се проверат членството, средствата на индивидуалната сметка, можните корисници на семејна пензија и правата во оставинската постапка.
Зашто човек може да не ја дочека пензијата за која работел, но тоа не значи дека семејството треба да остане без информации за средствата што биле акумулирани на негово име.
Понекогаш тие средства ќе се користат за исплата на семејна пензија. Во други случаи ќе бидат наследени. А вистинскиот одговор не се наоѓа во претпоставките, туку во договорите, пензиските евиденции и законските права што треба навремено да се проверат.
*Анализата и информациите не се правен совет и може да соддржи грешки за што однапред се извинуваме. За соодветни точни податоци консултирајте се со правно лице или експерт за оваа тематика.