Зголемувањето на цените на суровините и набавената стока претставува сериозен предизвик за малите компании. Кога добавувачот ќе испрати нов ценовник, најлесниот одговор изгледа како истовремено зголемување на продажните цени. Но таквата одлука може да доведе до губење купувачи, особено ако конкуренцијата сè уште продава по стари услови.
Првата препорака е да се утврди колкав дел од вкупниот трошок навистина е засегнат. Ако суровината што поскапела претставува само 20 проценти од вкупниот трошок на производот, растот на нејзината цена од десет проценти не значи автоматски дека целиот производ мора да поскапи десет проценти.
Практичен пример: Производ има вкупен променлив трошок од 200 денари, од кои 80 денари се за одредена суровина. Ако таа суровина поскапи за 25 проценти, новиот трошок за неа ќе биде 100 денари. Вкупниот променлив трошок, при непроменети други ставки, ќе порасне на 220 денари, односно за десет проценти.
Второто правило е проверка на договорот со добавувачот. Кај долгорочните деловни односи може да постојат договорени цени, периоди за известување или механизми за нивно менување. Не треба автоматски да се претпоставува дека секоја нова цена важи веднаш за претходно договорените испораки.
Третата препорака е внимателно споредување на алтернативни добавувачи. Поевтина понуда може да биде привлечна, но треба да се проверат квалитетот, транспортот, роковите на испорака, минималните количини и условите за плаќање. Пониската фактурна цена не е секогаш понизок вкупен трошок.
Четвртиот чекор е анализа на отпадот и неефикасноста. Во производството понекогаш може да се намали загубата на материјал со подобра организација, поправилно складирање или прецизни производствени процедури. Ова треба да се направи без нарушување на квалитетот и безбедноста на производот.
Петтото правило е контролирање на залихите. Набавувањето големи количини пред очекувано поскапување може да изгледа како заштеда, но истовремено врзува значителен капитал и создава трошоци за складирање. Особено е ризично кај производи со ограничен рок на употреба.
Шестата препорака е постепено менување на продажните цени кога тоа е економски оправдано и договорно дозволено. Наместо автоматско поскапување на целата понуда, компанијата може да ги анализира производите поединечно и да утврди каде постои простор за заштеда, а каде е неизбежна ценовна корекција.
Седмата мерка е редовно следење на маржата по производ. Ако продажбата расте, но заработката по единица се намалува, фирмата може да работи повеќе за помал економски ефект. Затоа е важно да се контролираат и продадените количини и придонесот што тие го создаваат.
На крајот, фирмата треба да одржува професионална комуникација со добавувачите. Навремено планирање на нарачките, стабилни количини и сигурно плаќање можат да помогнат во преговорите, но не гарантираат поповолни цени.
Заклучок: Кога набавните цени растат, првата реакција треба да биде пресметка и анализа. Поскапувањето за купувачите е само една од можните мерки, а не автоматски најдобрата.
